Animalsunited header

Lieveheersbeestje


Naam: Lieveheersbeestje  lieveheersbeestje3
Lengte: Tot 10 mm
Soorten: Er zijn zo’n 6000 soorten bekend
Voedsel: Alleseters
Leefomgeving: Vrijwel wereldwijd
Status: Stabiel
Taxonomische indeling:
  • Rijk: Dieren (Animalia)
  • Stam: Geleedpotigen (Arthropoda)
  • Klasse: Insecten (Insecta)
  • Orde: Kevers (Coleoptera)
  • Familie: Lieveheersbeestjes (Coccinellidae Linnaeus)

lieveheersbeestje6

Lieveheersbeestje

Het lieveheersbeestje, Coccinellidae vormt een eigen familie van kevers (Coleoptera). Er zijn hele bekende soorten met de kenmerkende rode kleur met 7 zwarte stippen, maar er bestaan meer dan 5000 verschillende soorten beschreven en in allerlei verschillende kleursamenstellingen. In Nederland leven er zo’n 60 verschillende soorten. Een lieveheersbeestje wordt gemiddeld een jaar oud.

Kenmerken

Lieveheersbeestjes hebben erg kenmerkende halve maan vorm. Ze worden beschermd door dekschilden met vaak opvallende rode, gele, witte of zwarte kleur. De schilden zijn bij veel soorten daarnaast gestippeld of gestreept wat ze een gevaarlijke, giftige uitstraling geeft, afschrikken werkt als de ultieme verdediging. Er zijn ook soorten zonder tekening, deze soorten hebben vaak opvallende kleuren om zo vijanden af te schrikken. De dekschilden beschermen het lichaam, waar nodig de kop en de vliesvleugels. Ze hebben 3 paar pootjes, dus 6 totaal en twee gevoelige antennes. De antennes beginnen over het algemeen dun aan de kop en eindigen in een dikke knop.lieveheersbeestje2 Als verdediging heeft een lieveheersbeestje naast het dekschild en de afschrikkende kleuren ook nog een gele vloeistof die het kan afscheiden. De vloeistof heeft een vieze geur en een bittere smaak. Op deze manier kunnen ze vijanden te slim afzijn zelfs nadat ze in de bek zijn beland. Sommige roofdieren schrikken van de plotselinge bittere smaak en spugen het lieveheersbeestje maar snel uit. De samenstelling van de vloeistof verschilt waarschijnlijk per soort. Wetenschappers zijn erachter gekomen dat de vloeistof van het zevenstillige lieveheersbeestje giftig is voor koolmeeskuikens, maar de vloeistof van het tweestippelige lieveheersbeestje is dat niet. De gele vloeistof wordt ten onrechte vaak met urine verward. De lieveheersbeestjes worden tussen de 1 en 10 mm groot, verschillend per soort.

Eetgewoonte

Lieveheersbeestjes zijn geen moeilijke eters, het zijn alleseters. Ze leven van planten, maar ook van schimmels en kleine dieren. De lieveheersbeestjes specialiseren zich over het algemeen in één voedselsoort en kunnen daardoor bijzonder handig zijn tijdens het bestrijden van bijvoorbeeld luizen. Ook kunnen ze als een plaag worden gezien door boeren omdat ze ziektes verspreiden onder het gewas en verschillende planten. lieveheersbeestje

De herfst is een belangrijke tijd.  Er moet genoeg gegeten worden om sterk genoeg te zijn om de winter door te komen. Veel lieveheersbeestjes zoeken elkaar op om samen dicht tegen elkaar aan, warmer te schuilen dan alleen. Desondanks overleven de meeste lieveheersbeestjes maar één winter.

lieveheersbeestje

Voortplanting

Als de paartijd in april is aangebroken, klimmen de mannetjes op de vrouwtjes. Na de paring leggen de vrouwtjes de eitjes in groepjes van 5 tot zo’n 30 eieren bij elkaar tot een totaal van 100 tot 200 eitjes. Na 5 tot 8 dagen komen de eitjes uit. De eerste larven die ter wereld komen eten vaak de andere eitjes op om aan te sterken. In de zomer groeit de larve snel en vervelt drie keer in dit seizoen. De larve lijken op rupsen en zijn stekel-achtig behaard. De larve hebben vaak felle, afschrikkende kleuren zoals geel of rood. Zodra de larve is volgroeid, dan verpoppen ze. De pop is een prima bescherming tijdens de metamorfose van larve tot kever. De pop is bruin van kleur en valt meestal niet op op takken en dergelijke. De volledige verandering van eitje tot lieveheersbeestje neemt zo’n zes tot acht weken in beslag. Na de laatste metamorfose ontbreken de stippen of strepen nog. De tekeningen worden pas na enkele uren zichtbaar.

Naam

lieveheersbeestje5Waar komt die naam toch vandaan? Lieveheersbeestje. De naam stamt nog uit de oude tijd, in de tijd dat de Germanen in Europa leefden. De Germaanse naam voor het kevertje was Freyafugle, oftewel vogel van de godin Freya. Later werd dat lieveheersbeestje. De dieren staat ook bekend als kapoentje, coccinelle, boterbeestje, hemelbeestje of oliebeestje. Vrijwel ieder dialect heeft een eigen naam voor de lieveheersbeestjes.

Misvattingen

Er wordt regelmatig beweerd dat het aantal stippen van een lieveheersbeestje verteld hoe oud het dier is. Dit is niet juist, het aantal stippen betekend over het algemeen dat je te maken hebt met verschillende ondersoorten. Een lieveheersbeestje plast als je hem oppakt of pest. Dit is niet juist. Het lieveheersbeestje scheidt een gele vloeistof uit of vijanden af te schrikken om zo te ontsnappen.

 

Een lieveheersbeestje stijgt op in slow motion

Met dank aan Ultra Slow

 

Met dank aan SXC.hu voor de afbeeldingen.

Laat een bericht achter