Animalsunited header

Baardagame


Naam: Baardagame  baardagame
Lengte: Zo’n 60 cm
Voedsel: Alleseters
Leefomgeving: Australië
Leeftijd: Tot zo’n 15 jaar
Taxonomische indeling:
  • Rijk: Dieren (Animalia)
  • Stam: Chordadieren (Chordata)
  • Klasse: Reptielen (Reptilia)
  • Orde: Schubreptielen (Squamata)
  • Onderorde: Hagedissen (Lacertilia)
  • Familie: Agamen (Agamidae)
  • Geslacht: Baardagame (Pogona)

Baardagame

De baardagame of baardagaam (Pogona vitticeps) vormt een eigen soort in de agamen familie. Het zijn veelvoorkomende dieren en geliefde huisdieren mede doordat het bijtschuwe dieren zijn. Ze zullen zelden een vijand bijten.

baardagame2Kenmerken

Een baardagame is een meester in camouflage. De huid heeft zo goed als dezelfde kleur als de omgeving. De leefomgeving bestaat veelal uit bruin-rood zand, de huid is over het algemeen bruin-rood van kleur. Jongere exemplaren hebben vaak donkere vlekken op de rug en een aantal strepen op de kop. Bij oudere exemplaren is van het patroon zelden nog iets van te zien. Daarnaast is het lichaam van de baardagame sterk afgeplat en door de korte pootjes liggen ze erg dicht tegen de grond en vallen ze minder op.
De baardagame heeft een plat lichaam beschermd door vele rijen van stekels. De stekels langs het lichaam zijn vrij zacht, want ze bestaan uit opgehoopte schubben. De stekels op de kop zijn van hoorn en daardoor ook een stuk harder.
Ze kunnen goed met elkaar communiceren door bijvoorbeeld met de kop te knikken of zwaaiende bewegingen te maken met de poten.
De baardagame is koudbloedig. Daardoor zijn ze afhankelijk van de temperatuur van zijn omgeving. Overdag warmen ze op, daarvoor gebruiken ze bijvoorbeeld hoge stenen of vrij hangende takken om op te zitten. Daar drukken ze het lichaam zo plat (en daardoor breed) mogelijk, waardoor ze veel zon op kunnen vangen. Op het heetst van de dag (+40°C) kan het zelfs te warm worden en zoeken ze een schuilplaats. Om af te koelen openen ze de bek. Zo verdampt vocht en slijm in de bek en dat zorgt voor verkoeling. Als laatste kunnen de baardagamen op twee poten rennen, zo hebben ze minder raakvlak met het hete zand en zorgt de wind voor verkoeling van het lichaam.
Het lichaam houdt de opgevangen warmte goed vast en zo overleven ze de veel koudere nacht.
De kop is, in verhouding tot het lichaam, groot, plat, driehoekig van vorm en voorzien van een stompe bek. De ogen vallen op door een verdikking op de oogleden. Deze verdikking heeft als functie; het oog beschermen tegen zand en dergelijke. Ook de oren, of de gehooropeningen zijn duidelijk te zien aan de zijkant van de kop. De kop is daarnaast voorzien van meerdere rijen stekels en een opvallende “baard”. De baard is vooral bij de mannetjes een opvallend kenmerk. Mannetjes hebben vaak een donker, tot zwart aan toe, gekleurde baard. Ze kunnen de baard (keelzak) opzetten, waardoor de kop groter lijkt. De keelzak is ook voorzien van stekelvormige schubben die bij het uitzetten van de keel naar voren wijzen. De stekels worden niet gebruikt om andere mee te verwonden, de baard wordt enkel en alleen gebruikt om te imponeren.
Baardagamen zijn middelgrote hagedissen. Ze kunnen een kop-staart lengte van zo’n 60 cm bereiken. De staart is erg dun en neemt ongeveer de helft van de lengte voor z’n rekening. De staart is voorzien van vele rijen stekels en wordt gebruikt om het balans te bewaren tijdens het lopen en rennen. Vooral tijdens het rennen op twee poten is het een belangrijk hulpmiddel om het evenwicht te bewaren. De staart wordt daarnaast ook gebruikt om concurrenten of vijanden mee te slaan en zich zo af te weren.

Eetgewoontebaardagame3

Baaragamen zijn geen lastige eters, het zijn omnivoren (alleseters) en eten zowel planten als dieren. Groente, fruit, daarnaast staan er insecten op de menukaart. Krekels, vliegen en sprinkhanen, maar ook wormen zijn het leven niet zeker als er een baaragame in de buurt is. Past het in de bek? Dan wordt het gegeten.

Leefomgeving

De baardagame komt van nature alleen voor in Australië. Vooral in het midden van het land kom je regelmatig een baardagame tegen. Ze leven daar in de halfwoestijnen of in gebieden met veel laag, droog struikgewas. Een enkele keer komen ze in bomen. Het zijn bomenbewoners, maar kunnen erg goed klimmen. Vooral jonge baaragemen komen in bomen om daar te schuilen voor grotere volwassen soortgenoten. Het zijn dag-actieve dieren, overdag zoeken ze naar voedsel en verkennen ze de omgeving. ‘s Nachts verschuilen ze zich over het algemeen onder stenen of ze zoeken een hol van een ander dier om daar te overnachten.

baardagame4Voortplanting

Als de paartijd is aangebroken gaat het mannetje op zoek naar een vrouwtje. Zodra een geschikte partner is gevonden, blaast het mannetje zijn lichaam vol met lucht om zo de kenmerkende zwarte baard uit te zetten. Met trappelende pootjes loopt het mannetje kleine rondjes voor het vrouwtje. Ook proberen ze door de gele rand van de bek te laten zien het vrouwtje voor zich te winnen.
Als het vrouwtje klaar is om te paren, dan zwaait ze naar het mannetje. Het vrouwtje kent na de bevruchting een draagtijd van ongeveer 2 maanden. Het vrouwtje bevalt in een ondergronds nest van ongeveer 20 eieren. Het vrouwtje heeft een speciale eigenschap. Ze kan na één enkele paring tot wel 3 keer eieren leggen.
De eitjes doen er zo’n 2,5 maanden over om uit te komen. Ze zijn nog een stuk kleiner dan de volwassen exemplaren, maar hebben wel alle uiterlijke kenmerken zoals hun ouders.

 

Een zeldzame aanval van een baardagame

Met dank aan: Kevin Burton

Met dank aan:
SXC.hu
voor de afbeeldingen

Laat een bericht achter