Animalsunited header

Kameleon


Naam: Kameleon  kameleon
Lengte: Tot 65 cm
Voedsel: Insecten
Leefomgeving: Afrika, Zuid-Europa en het Midden-Oosten
Soorten: 180 verschillende
Status: Stabiel
Taxonomische indeling:
  • Rijk: Dieren (Animalia)
  • Stam: Chordadieren (Chordata)
  • Klasse: Reptielen (Reptilia)
  • Orde: Schubreptielen (Squamata)
  • Onderorde: Hagedissen (Lacertilia)
  • Familie: Chamaeleonidae

Kameleon

Kameleons of Chamaeleonidae, zoals ze wetenschappelijk heten, zijn een familie uit de klasse: Reptielen. Er zijn ongeveer 180 verschillende soorten.

kameleon3Kenmerken

De kameleon is uniek, de tong is bijzonder en ze kunnen uitstekend zien. Ook zijn ze een meester in camouflage, omdat ze van kleur kunnen veranderen. Echter is camouflage niet de hoofdfunctie van de kleurverandering. Ze communiceren met elkaar door middel van kleur verandering. De huid van de Kameleon is bijzonder. Pigmenten in de huid worden over de huid verdeeld totdat de kleur is bereikt die bij de situatie hoort. Soorten hebben van zichzelf een basis kleur. De basis kleur lijkt meestal veel op de omgeving, zodat een Kameleon al goede bescherming van de omgeving heeft. De Kameleons met een lichte basis kleur kunnen lichter en helderder worden dan soorten met een donkere basis kleur. Verder zijn:

  • Stress
  • Temperatuur
  • Angst
  • Ziekte
  • Opwindingkameleon5

de belangrijkste redenen van kleurverandering bij de kameleon. Als de kameleon en hoge lichaamstemperatuur heeft, dan kleur hij/zij lichter. Bij een lage lichaamstemperatuur wordt de kleur donkerder. Op die manier wordt er minder of meer warmte opgenomen en vastgehouden door de huid. De lichaamsbouw van de kameleon is ingericht op het leven tussen bomen en takken. Het lichaam is aan beide zijden afgeplat, dat maakt het makkelijker tussen takken door te lopen. Ook zorgt het ervoor dat het dier vanaf de voorkant of van bovenaf minder goed te zien is. Roofdieren zullen eerder denken dat de kameleon bij de omgeving hoort, dan dat het een prooi is. Bijzonder goed ontwikkelde ogen zorgen ervoor dat de kameleon de gehele omgeving kan bekijken, zonder de kop te bewegen. Zodra je een kameleon ziet is er één ding dat altijd opvalt, de ogen. Grote uitpuilende ogen, aan de zijkant van de kop, voorzien van kleine uitsteeksel rondom het oog. Ze kunnen onafhankelijk van elkaar draaien, daardoor kan een kameleon jagen, maar ook de achterkant in de gaten houden of er een roofdier aankomt. De ogen zijn bijna in het geheel beschermd door de oogleden, alleen de pupillen zijn te zien. De tong is bijzonder ontwikkeld. De tong wordt op prooien “afgeschoten” en kan dan tot wel 2 keer de lichaamslengte van de kameleon bereiken. De tong is niet kleverig. Het vastgrijpen werkt als een zuignap en werkt alleen als de tong vochtig is. Als de prooi nat is werkt de tong niet, de tong zal van het natte lichaam afglijden. Veel soorten hebben stekels op de kop. Er zijn soorten met een kam, met hoorns of met een kraag. De stekels zijn voor de show, om indruk te maken, maar worden niet gebruikt om prooien mee te verschalken of om te vechten met soortgenoten. De poten zijn voorzien van 5 tenen en lijken op een tang met 3 tenen aan een zijde en 2 tenen aan de andere zijde van de poot. Zulke poten zijn ideaal voor het kruipen over takken. Samen de dikke, sterk gespierde staart, blijven de kameleons goed in evenwicht hoog boven de grond. De staart werkt bij de meeste soorten als een lange arm en wordt gebruikt voor het vastgrijpen aan takken en bomen. Enkele soorten, die dichter bij de grond leven, gebruiken hun staart minder. De staart van deze soorten is dan ook een stuk kleiner. Veel soorten hebben een rugkam, een verdikking de wervelkolom. Bij sommige soorten is de rugkam zelfs voorzien van stekels. Het gehoor is slecht ontwikkeld bij de kameleon, ze hebben geen uitwendig oor. Mannetjes worden over het algemeen groter dan de vrouwtjes. Ook zijn kammen en hoorns bij de heren groter. Om te groeien, vervellen de kameleons, de huid laat met vellen tegelijk los.

kameleon6Eetgewoonte

Bij de kameleon is het orgaan van Jacobson amper ontwikkeld. Waar veel andere reptielen dit orgaan gebruiken bij het opsporen van de prooi, gebruikt een kameleon daarvoor andere methoden. De kameleon verstopt zich en blijft doodstil zitten. Na het signaleren van een prooi, kruipt de kameleon richting de prooi. De ogen kunnen uitstekend positie bepalen en de tong wordt afgeschoten. Ze leven voornamelijk van insecten, maar ook de jongen van de kameleon zijn hun leven niet veilig voor andere soorten. Van sommige soorten is het ook bekend dat ze bessen e.d. eten.

Leefomgeving

De kameleon komt voor in Afrika, Zuid-Europa en het Midden-Oosten. Vooral op Madagaskar komen er veel soorten voor. Meerdere soorten komen nergens anders ter wereld voor. Ze leven daar in de subtropische en tropische bossen, in de bomen tussen de bladeren en takken. Ze komen zelden tot nooit aan de grond. Een kameleon leeft overdag, aan het eind van de ochtend of middag zijn de drukste momenten. Midden op de dag is de zon te heet en schuilt de kameleon. De kameleon leeft solitair, alleen en zoeken elkaar alleen op tijdens de paartijd.

Voortplantingkameleon2

Mannetjes proberen indruk te maken op de vrouwtjes, door snel van kleur te veranderen, het zogenaamde flashen. Het vrouwtje laat duidelijk weten als ze niet bereid is om te paren. Als het mannetje toestemming krijgt, voert hij een soort dansje voor haar uit, het paringsritueel. Daarna wikkelen ze de staarten om elkaar heen en vind de gemeenschap plaats. De draagtijd bedraagt ongeveer 30 dagen. De vrouwtjes kunnen dankzij één keer paren, meerdere legsels bevruchten. De eitjes worden in holle bomen gelegd en komen na 4 tot 12 maanden uit, verschillend per soort. Enkele soorten zijn eierlevendbarend, de jongen komen geheel ontwikkeld tot leven. Vooral de kameleons die in de wat koudere gebieden leven hebben deze tactiek aangenomen. Het jong is nog een stuk lichter gekleurd dan de ouders en missen nog hoorns. Vanaf 12 maanden na de geboorte zijn de kameleons geslachtsrijp.

 

Meesters in camouflage
Met dank aan: David63190

Meer weten over deze unieke dieren?
National Geographic

Laat een bericht achter