Animalsunited header

Vissen


Vissen

Vissen, Pisces, zijn in water levende dieren. Er zijn meer dan 32.000 verschillende soorten vissen. Over de volgende soorten kan je meer te weten komen door op de naam te klikken.

 

 

Kenmerkenvissen

Vissen (Pisces) zijn in het water levende gewervelde dieren. Het zijn koudbloedig dieren en kunnen onder water ademen dankzij kieuwen. Vissen komen over de hele wereld voor, er zijn momenteel ruim 32.000 verschillende soorten ontdekt, maar regelmatig komt er weer een nieuwe soort bij.
Ten opzichte van ons mensen hebben vissen over het algemeen beter ontwikkelde zintuigen zoals geur, smaak en gehoor, dat is erg makkelijk om elkaar op ruime afstand te vinden of om prooien te signaleren.
Bij enkele soorten is juist het zicht goed ontwikkeld. Deze ontwikkeling is vooral te zien bij vissen die in licht, ondiep water leven. De meeste vissen hebben naast de zintuigen die wij ook kennen, ook nog een extra zintuig, de zijlijn. De zijlijn is in staat om drukveranderingen in het water op te vangen. Dankzij de zijlijn kunnen vissen in troebel water of in het donker toch hun weg vinden in het water. Roofvissen gebruiken de zijlijn voornamelijk om elektrische velden op te vangen. Met name haaien hebben zich gespecialiseerd om op deze manier vissen zoals platvissen (die zich onder een laag zand verstoppen) te vinden. Bij iedere spierinspanning komt er een klein elektrisch signaal vrij, haaien zijn meesters om dit op te vangen.
Vissen zijn in vijf groepen in te delen als we kijken naar de leefomgeving:

  • Zoetwatervissen: Deze soorten komen voor in plassen, beken, rivieren etc.
  • Brakwatervissen: Deze soorten komen voor in mangroves en overgangsgebieden tussen zee en rivieren.
  • Zoutwatervissen: Deze vissen komen voor in zeeën en andere zouthoudende wateren (zogenaamde saliene milieus).
  • Anadrome vissen: Deze soorten maken van verschillende wateren gebruik. Over het algemeen groeien deze soorten op in zout water en planten ze zicht voort in zoet water.
  • Katadrome vissen: Deze soorten groeien op in zoet water en planten zich voor in zee (zout water).

Kijken we naar de wetenschappelijke indeling, dan kunnen we vissen in twee aparte klasse verdelen:

  1. Kraakbeenvissen (Klasse: Chondrichthyes), het skelet van deze vissen bestaat alleen uit kraakbeen.
  2. Beenvisachtigen (Osteichthyes), het skelet van deze vissen bevat zowel been, als kraakbeen.

De kaakloze vissen (Agnatha), worden als een aparte groep gezien. In deze groep komen we dieren zoals rivierprikken tegen.

OLYMPUS DIGITAL CAMERAIn de vissen familie komen we een aantal aparte soorten tegen.
Zo zijn er vissen die kunnen “vliegen”, deze vliegende vissen hebben enorme borstvinnen. Nadat de vis uit het water springt gebruiken ze de borstvinnen om te zweven boven het water. De meeste soorten kunnen zo’n 50 meter door de lucht zweven, door van de juiste luchtstroom gebruik te maken kunnen ze tot wel 400 meter boven het water blijven glijden. Deze tactiek wordt vooral gebruikt om aan vijanden te ontsnappen.
Een andere bijzondere groep vissen zijn de wandelende vissen. Er zijn soorten die over land kunnen lopen en langere tijd buiten het water blijven. De slijkspringer is één van de meest aangepaste vissoorten en kunnen meerdere dagen zonder water. Ze kunnen zelfs een klein beetje klimmen, al is het niet erg hoog of tegen steile hellingen.
Andere soorten lopen over de zeebodem dankzij de goed ontwikkelde borstvinnen, maar kunnen niet zonder water en kunnen dus niet over land lopen.
Dan hebben we ook nog de zeepaardjes, ook al zo’n vreemde vis. Een zeepaardje is de langzaamste vis ter wereld, met een heel apart uiterlijk ten opzichte van andere vissen.

Alle vissen hebben vinnen, vaak kan je aan de vorm of aan de hoeveelheid vinnen al aflezen bij welke familie de vis hoort.
De meeste vissen zijn langwerpig van vorm en hebben een zijwaarts afgeplat lichaam. De huid van vissen wordt bedekt met slijm. Daarnaast bestaat de huid meestal uit schubben. Er zijn ook hier weer uitzonderingen, o.a. haaien en roggen – deze hebben vooral een leerachtige huid, zeepaardje – deze hebben een uitwendig skelet om zich te beschermen.
Maar er zijn wel veel uitzonderingen. Zo zijn er hele platte of juist hele bolle vissen, maar er zijn ook vissen die veel lijken op een slang
Vissen hebben een zwemblaas, een uniek orgaan dat alleen de beenvissen hebben. De zwemblaas wordt gevuld met gas en zorgt ervoor dat de vis, zonder zich te bewegen, in het water kan blijven zweven.

Afhankelijk van het voedsel hebben de vissen een bepaalde stand van de bek:

  • Bovenstandig: de bek wijst naar boven
  • Eindstandig: de bek wijst naar voren
  • Onderstandig: de bek wijst naar beneden

Veel vissen hebben zogenoemde baarddraden aan de onderkant van de bek. De baardraden worden gebruikt als smaakorgaan.
Om te kunnen ademen gebruiken vissen de bek. Het water loopt naar binnen en wordt vervolgens via de kieuwspleten naar buiten gedrukt. De kieuwen zorgen ervoor dat zuurstof uit het water wordt gefilterd. De meeste soorten moeten zwemmen om voldoende zuurstof binnen te krijgen.

Voortplantingvissen

De meeste vissen planten zich voort door eieren af te zetten. Bij veel vissen geven zowel mannetje als vrouwtje hun sperma en eitjes af en worden de eitjes in het water bevrucht. Deze manier van voortplanten wordt paaien genoemd.
Bij andere soorten worden de eitjes inwendig bevrucht en komen de jongen volledig ontwikkeld ter wereld.
Veel soorten leggen wel duizenden eitjes tegelijkertijd. Deze soorten kennen eigenlijk zelden een broedzorg en de jongen zijn direct op zichzelf aangewezen.
Bij soorten die wel voor de jongen zorgen valt het op dat ze over het algemeen weinig eitjes leggen.
Enkele soorten maken een soort nest. Ze produceren zelf in de nieren een stof die ze bij elkaar drukken tot een nest.
Ook hierin zijn zeepaardjes weer apart, de mannetjes nemen de eitjes over van het vrouwtje en bewaren de eitjes in een buidel. In de buidel ontwikkelen de jongen zich tot volwaardig zeepaardje.

Samenvatting kenmerken

Vinnen Koudbloedig
Kieuwen Zwemblaas
Slijmerige huid Leven in het water

 

Gebruikte afbeeldingen zijn afkomstig van:
SXC.hu