Animalsunited header

Haai


Naam: Haai haai
Lengte: Tot 18 m, gemiddeld 1,5 m
Voedsel: Vissen, Dolfijnen e.d.
Leefomgeving: Wereldwijd in alle wateren
Onderklassen: Er zijn ongeveer 400 verschillende soorten waaronder: Hamerhaai, Tijgerhaai, Walvishaai, Witte Haai
Status: Meerdere soorten zijn bedreigd
Taxonomische indeling:
  • Rijk: Dieren (Animalia)
  • Stam: Chordadieren (Chordata)
  • Klasse: Kraakbeenvissen (Chondrichthyes)
  • Orde: Haaien en Roggen (Elasmobranchii)
  • Familie:Haaien (Selachimorpha)

Haaien

De Haaien (Selachimorpha, ook wel Euselachii) behoren tot de kraakbeenvissen. De eerste soorten leefden zo’n 425 tot 455 miljoen jaar geleden al op onze planeet. Het zijn de nummer één roofdieren van de oceanen. De meeste mensen zien haaien als gevaarlijke en alles (mens) etende roofdieren. Het klopt dan wel dat nagenoeg alle soorten roofdieren (predatoren) zijn, slechts enkele soorten zijn voor ons echt gevaarlijk. Tegenwoordig zijn er nog 47 soorten lid van de familie.

haai4Kenmerken

De meeste haaien zijn gespierde en snelle dieren die een gemiddelde lengte bereiken van ongeveer 150 centimeter. Er zijn soorten die boven de 6 meter komen, zoals een Witte Haai of de Walvishaai (max 18 meter), de kleinste soort is de Pygmeehaai die maar 25 cm lang wordt.
Haaien hebben over het algemeen een grote kop in de vorm van een kegel (een hamerhaai is zo’n afwijking). Aan de zijkant van de kop zitten de ogen. De kaken bestaan uit één of meerdere rijen tanden, die vervangen worden als ze een tand verliezen. De tanden zijn driehoekig van vorm en hebben kartels aan de randen. De tanden worden zaagtanden genoemd. De kartels zagen met gemak door botten en kraakbeen heen.
Bovenop de snuit zitten de bijzonder gevoelige neusgaten en kunnen het kleinste druppeltje bloed op grote afstand vinden. De Haaien ademen door hun kieuwen. Die zitten aan de zijkant van de kop, aan beide kanten. Over het algemeen zijn er 5 kieuw openingen, of kieuwspleten. Een enkele soort heeft 6 of zelfs 7 van deze openingen. Het water loopt door de kieuwen heen en ze filteren de zuurstof uit het water. Om genoeg water (en dus zuurstof) langs de kieuwen te laten lopen, is het voor vrijwel elke Haai noodzakelijk om te blijven zwemmen. Sommige soorten hebben zich aangepast en bewegen hun mond open en dicht om zo extra water langs de kieuwen te laten lopen, zo kunnen ze toch stil blijven liggen.
De huid voelt aan als schuurpapier. Dat komt doordat de huid geen schubben heeft, zoals de meeste vissen, maar huidtandjes. De huidtandjes hebben de vorm van de tanden in hun bek en staan naar achteren. Het ideale van deze huid is dat parasieten geen kans krijgen om de huid binnen te dringen. Voor het bewegen gebruien ze de vinnen en het zeer wendbare lichaam. Het lichaam bestaat volledig uit kraakbeen, waardoor de Haai erg wendbaar is en veel kracht kan uitoefenen. Net achter de kieuwspleten bevinden zich de borstvinnen. In het midden van de rug hebben Haaien een rugvin. Misschien wel de meest kenmerkende vin is de staartvin.haai2 Het is de  grootste vin die Haaien hebben en veel soorten zijn alleen aan hun staartvin al te onderscheiden. Haaien hebben ook nog buikvinnen, een tweede rugvin en aarsvin. De buikvinnen doen bij het mannetje dienst als geslachtsorgaan. Sommige soorten hebben uitwendige baarddraden. Bepaalde stoffen worden ermee uit het water gefilterd, waardoor prooien sneller gevonden worden. Ook zijn ze in staat de electrische schokjes, wat alle dieren uitstralen, op te vangen en ze zullen dus sneller hun prooi vinden. Het is eigenlijk een soort korte afstand radar. Haaien zijn tot hun tanden bewapend, top roofdieren.

Leefomgeving

Haaien komen vrijwel over de hele wereld voor in alle zeeën en oceanen. Alleen in de zeer koude wateren rond de noord- en zuidpool zwemmen ze niet. Sommige soorten komen alleen in bepaalde streken of zeeën voor. De Groenlandse Haai komt alleen voor in de diepere wateren van de Atlantische Oceaan en de Noordzee. Andere soorten komen wereldwijd voor in alle grote zeeën en oceanen, zoals de Grote Blauwe Haai.

Voortplanting

haaiVoor het voortplanten gebruikt het mannetje zijn buikvinnen. Deze kan hij tijdens de gemeenschap bij het vrouwtje naar binnen brengen. Er zijn 3 manieren waarop verschillende Haaien hun jongen ter wereld brengen:

  1. Eierbarend: Sommige soorten leggen een aantal eieren. Verpakt in een plakkerig zakje blijft het plakken aan planten of rotsen in de omgeving.
  2. Eierlevendbarend: De meeste haaien brengen levende jongen ter wereld, maar dan via een embryo dat met een dooierzak is verbonden.
  3. Levendbarend: Enkele soorten krijgen net als zoogdieren een inwendig embryo met een placenta.

Opvallend:
Een vrouwelijke haai kan nakomelingen krijgen zonder gemeenschap te hebben gehad, of zelfs zonder contact te hebben gehad met een mannelijke haai. Dat wordt parthenogenese genoemd.

 

Een Witte haai in actie, gefilmd vanuit een duikerskooi
Video bron: YouTube
UnderseasScubaCenter

 

Meer weten over deze heersers van de oceanen?
National Geographic

Laat een bericht achter