Animalsunited header

Slijkspringer


Naam: Slijkspringer  slijkspringer
Lengte: Tot 30 cm
Opvallend:  Deze vis kan lopen!
Voedsel: Insecten, wormen
Status: Bedreigd
Taxonomische indeling:
  • Rijk: Dieren (Animalia)
  • Stam: Chordadieren (Chordata)
  • Klasse: Straalvinnigen (Actinopterygii)
  • Orde: Baarsachtigen (Perciformes)
  • Familie: Grondels (Gobiidae)
  • Geslacht: Slijkspringer (Periophthalmus)

Slijkspringer

De slijkspringer (Periophthalmus) is een straalvinnige vis met opvallende kenmerken. Er zijn ongeveer 20 verschillende soorten allen met een specialiteit.

slijkspringerKenmerken

De slijkspringer is eenvoudig te herkennen aan de bolle, stompe kop, met de (vrij grote) ogen aan de bovenzijde. Door de uitpuilende ogen lijkt de kop een beetje op de kop van een kikker. De ogen kunnen 360 graden draaien, daardoor kunnen ze zowel voor als achter zich kijken.
Het lichaam is grijs of bruin van kleur en veel exemplaren hebben fel gekleurde stippen over het lichaam.
De borstvinnen vinden we aan de onderzijde van het lichaam, een vreemde plaats, of toch niet? Het meest opvallende kenmerk van de slijkspringer is… ze lopen! Doordat de borstvinnen zich zo ver onder het lichaam bevinden, dienen ze als standvoeten of “benen”. Ook de staartvin is aangepast, samen met de borstvinnen stellen deze speciaal aangepaste vinnen de slijkspringers in staat te lopen en zelfs te springen.De borstvinnen zorgen voor de steun en wandelachtige bewegingen, met de staartvin zetten ze zich af van de bodem. Deze aanpassingen hebben ervoor gezorgd dat de slijkspringer ook buiten het water zichzelf kan voortbewegen en dat met succes.
De rugvis is opvallend groot en vooral als de vin wordt uitgezet is het een schitterende vin. De achterste rugvin is vergroeid met de staartvin en lijkt daardoor extra groot.
Buiten het water vinden ze voedsel en zo verplaatsen ze zich op een unieke manier van waterplas naar waterplas.
De slijkspringer heeft zich dusdanig aangepast dat ze zelfs in staat zijn om op het land zuurstof op te nemen. De kieuwen zijn aangepast en ook in mondholte vinden we een speciale huidlaag die ervoor zorgt dat de slijkspringer zuurstof uit de omgeving kan opnemen. Soorten die leven in de mangrove, graven een tunnel tussen het water en het land. Via deze tunnel kunnen ze zich onder andere verstoppen en op zoek gaan naar voedsel. Soorten die leven nabij de zee, kunnen vaak zonder zo’n tunnel het land op en af en deze soorten zie je dan ook zelden van dezelfde tactiek gebruik maken.
slijkspringer6Het lichaam is bol en lang uitgerekt en kunnen een lengte van wel 30 cm bereiken. De lengte verschilt per ondersoort (er zijn meer dan 20 ondersoorten bekend), sommige soorten worden niet groter dan 20 cm.
Ook de ruggengraat heeft een metamorfose ondergaan om het voortbewegen en het springen mogelijk te maken. De ruggengraat is bijzonder flexibel en dat stelt de slijkspringer in staat sprongen van wel een halve meter te maken.
Mannetjes en vrouwtjes zijn nauwelijks van elkaar te onderscheiden, ze hebben dezelfde kleur en ook in lengte zit weinig verschil. Slijkspringers zijn territoriaal en vooral tijdens de paartijd proberen de heren andere mannetjes te verjagen om zo zelf meer kans te maken bij de vrouwtjes. Slijkspringers zijn vrij sociale dieren, alleen niet naar soortgenoten, die verjagen ze liever.
De slijkspringer kan als huis (aquarium) dier gehouden worden, maar let heel erg goed op de luchtvochtigheid en water temperatuur, ook moet je goed rekening houden met water en land om in en op te leven. De slijkspringer is niet zomaar een vis om te houden je moet je echt goed verdiepen en inlezen voordat je eraan begint.

Leefomgevingslijkspringer4

De slijkspringer is over een groot deel van de wereld verdeeld. Ze komen voor in Afrika, in Azië en in Australië en alle zeeën en oceanen tussen deze werelddelen. Ze leven daar vooral in de mangrovebossen en in moerassen. Ook zijn er soorten die meer in de kustgebieden van zeeën en oceanen voorkomen. Ze zijn vaak te vinden in de ondiepere gedeeltes van het water, om daar te zonnen. We kennen meerdere vogels die de kunst van het vliegen zijn verleerd, slijkspringers kunnen nog wel zwemmen, maar zijn vooral actief op het land! Buiten het water leven ze vooral in slib en modder. Dankzij de kleur vallen ze niet goed op in de modder en zo proberen ze niet op te vallen voor roofdieren in de buurt (onder andere vogels zijn fan van de slijkspringers).

Eetgewoonte

Slijkspringers zijn roofdieren en vinden het voedsel buiten het water. Tijdens het lopen of kruipen door de modder en het slib, komen ze van alles tegen. Eigenlijk alles wat ze vinden en in de bek past wordt gegeten. De menukaart bestaat onder andere insecten, larven van insecten, slakken en wormen.

slijkspringer5Voortplanting

Als de paartijd is aangebroken, dan zijn het de mannetjes die indruk proberen te maken op de vrouwtjes. De heren zoeken een plekje en vervolgens maken ze een zo hoog mogelijke sprong om te laten zien wat ze kunnen. Ze moeten de andere heren verslaan met een betere sprong, of ze verjagen de andere heren.
Na de paring legt het vrouwtjes haar eitjes. Ook hier vinden we unieke kenmerken van de slijkspringer. Het vrouwtje graaft een u vormige tunnel in de modder naar een speciale kamer. De muren van deze kamer zijn behangen met haar eitjes. De jongen moeten nog voordat ze uit het ei zijn gekomen al wennen aan de aparte leefstijl. Het vrouwtje zwemt door de tunnel en neemt een grote hap lucht bij de uitgang, vervolgens zwemt ze naar het andere uiteinde en blaast de lucht uit over haar eitjes. Zo worden de jongen voorzien van de benodigde zuurstof. Ze moeten dit proces wel honderden keren herhalen om de jongen van voldoende zuurstof te voorzien. Het is een veeleisende manier om de jongen groot te brengen en er wordt aangenomen dat vader en moeder samenwerken in dit proces om de gelegenheid te hebben ook nog voor voedsel voor zichzelf te kunnen zorgen.
Bij het onderstaande filmpje komt deze speciale manier van broedzorg wat beter in beeld.

 

Neem een kijkje in het leven van een slijkspringer

Met dank aan: kumeek voor het delen van de video.

Met dank aan: stfbfcgvgoebelCharlesLambeggs,  beggs / Foter / Creative Commons Attribution 2.0 Generic (CC BY 2.0) voor de afbeeldingen.

Laat een bericht achter