Animalsunited header

Aye-aye


Naam: Aye-Aye (vingerdier) aye-aye
Lengte: Zo’n 40 – 45 cm lichaamslengte
Zo’n 50 cm lange staart
Gewicht: Zo’n 2,5 – 2,8 kg
Voedsel: Insectenlarven
Leefomgeving: Madagaskar
Status: Bedreigd
Taxonomische indeling:
  • Rijk: Dieren (Animalia)
  • Stam: Chordadieren (Chordata)
  • Klasse: Zoogdieren (Mammalia)
  • Orde: Primaten (Primates)
  • Onderorde: Halfapen (Strepsirrhini)
  • Infraorde: Lemuren (Lemuriformes)
  • Familie: Vingerdieren (Daubentoniidae)

Aye-Aye

De aye-aye, ook bekend als het vingerdier of Daubentonia madagascariensis, is een uitzonderlijk dier met een apart uiterlijk. De aye-aye is lid van de lemuren familie, maar hebben toch een erg afwijkend uiterlijk. Mede daardoor worden ze als totaal aparte tak van de lemuren familie gezien. Ze kunnen vrij oud worden, in Artis is er een exemplaar van 23 jaar geregistreerd.

ayeayeKenmerken

De aye-aye is een apart dier, opvallende fel oranje ogen kenmerken de vrij kleine, ronde kop. De neus is vrij kort en stomp en de oren zijn dan weer opvallend groot voor het formaat van de kop. De mannetjes worden over het algemeen wat groter, zo’n 90 cm, en zwaarder, zo’n 2,7 kg, dan het vrouwtje, zo’n 80 cm lang en 2,5 kg zwaar. De staart neemt vaak meer dan 50 cm voor z’n rekening en wordt dus langer dan het lichaam. De vacht is bij zowel het mannetje als het vrouwtje grijs of zwart van kleur.
Ze hebben een bijzonder krachtig gebit en kunnen moeiteloos een kokosnoot pellen. De snijtanden van een aye-aye groeien het gehele leven en worden door minder van knagen en scheuren kort gehouden. Dit unieke kenmerken komen we bij geen ander lid van de lemuren familie tegen, maar zien we wel terug bij bijvoorbeeld de bever, capibara en andere knaagdieren.
Waarschijnlijk het meest opvallende kenmerken van de aye-aye zijn de vingers. Het dier heeft er de naam vingerdier aan te danken. De vingers zijn lang en dun. Vooral de ‘middelvinger’ wordt erg lang, daarnaast zijn de vingers voorzien van klauwachtige nagels, zodat ze als schraper kunnen worden gebruikt. Dat is ideaal voor het grijpen van insectenlarven, het favoriete hapje van het vingerdier. Vooral de middelvinger is erg dun en lijkt niet meer dan vel over bot.

Eetgewoonte

De aye-aye zijn echte larven eters, de boom en vooral de vingers zijn gebouwd op het vangen van insectenlarven. Er worden naast insectenlarven ook o.a. fruit, paddenstoelen, nectarrijke bloemen en noten gegeten.
De manier van jagen is toch wel uniek te noemen, geen andere lemuren komt op deze manier aan z’n voedsel en eigenlijk geen andere dier jaagt zo opvallend. Ze zoeken naar larven door met hun speciale middelvinger op de bast van een boom te tikken. Door goed te luisteren vinden ze larven. Vervolgens zoeken ze, weer met die middelvinger, naar een holle plek in de boom, daar knagen ze een gat in de boombast en vervolgens wordt de middelvinger gebruikt om larven uit de boom te vissen.

De meester aan het werk
 

 
Met dank aan: NatGeoWild

 

Leefomgeving

De aye-aye komt uitsluitend voor op Madagaskar. Het Afrikaanse eiland kent verayeaye4uit de meeste verschillende soorten lemuren en ook dit uitzonderlijke exemplaar komt alleen maar hier voor.
Ze leven boven de grond en zijn vooral vaak in de boomtoppen te vinden. Ze schuilen overdag in een zelfgemaakt nest van twijgen, takken en bladeren. Vaak gebruiken ze meerdere nesten verdeeld over verschillende bomen. Grote bomen kunnen ook meerdere nesten bevatten.
Ze leven over het algemeen solitair, alleen. Het zijn vrijwel alleen paartjes, of ouders met kinderen die samen aangetroffen worden. Het zijn territoriale dieren waarbij het mannetje een groter territorium heeft dan het vrouwtje. Vrouwtjes zijn erg agressief naar elkaar, mannetjes vermijden elkaar over het algemeen tijdens een confrontatie, maar kunnen ook erg sociaal zijn. Ze gebruiken onder andere urine om de randen van het territorium aan te geven.

Voortplanting

ayeaye2De aye-aye kent geen speciale broedperiode. Het vrouwtje geeft aan wanneer zei klaar is om te paren. Ze doet dit door middel van een specifieke roep en ze begint snel op en neer naar één van haar nesten te rennen. Aangezien ze slecht eenmaal per jaar een korte tijd vruchtbaar is, komen er vele mannetjes op haar af. Tijdens deze ontmoetingen kan loopt het regelmatig uit de hand en vechten de heren om het vrouwtje. Het vrouwtje gaat vervolgens naar een ander nest en paart opnieuw. Ze herhaalt dit een aantal keer.
Na de bevruchting kent het vrouwtje een draagtijd van ongeveer 5 tot 6 maanden. Na deze periode bevalt ze van één jong. Vervolgens is zij alleen verantwoordelijk voor het jong, ze leert haar jong alles wat hij of zij moet weten om te overleven. Zodra het jong na ongeveer 2,5 jaar de moeder verlaat kan het vrouwtje opnieuw paren en een nieuw jong ter wereld brengen. Het jong zelf is na 3 tot 4 jaar zelf vruchtbaar en in staat om voort te planten.

 

 

Met dank aan: Frank.Vassen, Mark Dumont, amareta kelly / Foter, Mark Dumont / Foter / Creative Commons Attribution 2.0 Generic (CC BY 2.0)
voor de afbeeldingen.

2 Responses to “Aye-aye”

  1. Edwin Kuster zegt:

    FOUTJE: Vooral de ‘ringvinger’ wordt erg lang.
    Als ik het bijgesloten filmpje bekijk is dit niet de ringvinger maar de middelvinger die lang en dun is.

Laat een bericht achter