Animalsunited header

Jachtluipaard


Naam: Jachtluipaard  jachtluipaard4
Lengte: Kop-romp lengte: tot 150cmStaartlengt: tot 90 cm
Gewicht: 50 – 60 kg
Voedsel: Vlees
Leefomgeving: Afrika
Onderklassen: geen
Status: Bedreigd
Taxonomische indeling:
  • Rijk: Dieren (Animalia)
  • Stam: Chordadieren (Chordata)
  • Klasse: Zoogdieren (Mammalia)
  • Orde: Roofdieren (Carnivora)
  • Familie: Katachtigen (Felidae)
  • Geslacht: Jachtluipaard (Acinonyx)

Jachtluipaard

Een jachtluipaard of cheeta staat in de wetenschap bekend al Acinonyx jubatus. Het is het snelste landdier ter wereld.

jachtluipaard3Kenmerken

Een jachtluipaard is een slank, maar erg gespierd dier. De bouw van een jachtluipaard is ingericht op een snelle en dodelijke aanval. Een lange staart voor evenwicht, lange gespierde poten, lichte botten en een kleine kop met kleine oren zorgen voor de aerodynamica. De lichte geeloranje vacht met zwarte vlekken zorgen voor camouflage. Dankzij de erg flexibele ruggengraat zijn ze zeer wendbaar. Een groot hart, zodat bloed en zuurstof snel door het lichaam gepompt wordt en een erg grote longinhoud. De poten zijn voorzien van scherpe, niet intrekbare klauwen om grip te houden tijdens een aanval. Een jachtluipaard is een top roofdier ingericht op de jacht. Ze sluipen richting de prooi en dan trekken ze een sprint van 100 – 110 km per uur. Ze kunnen de topsnelheid niet lang volhouden, dus het is belangrijk direct dodelijk te zijn tijdens een aanval. Na zo’n sprint moeten ze ongeveer een half uur rusten voordat ze weer klaar zijn voor een nieuwe aanval. Jachtluipaarden hebben ringen zwarte haren over de staart. De vorm en hoeveelheid van de ringen is bij iedere jachtluipaard anders. Niet alle soorten zijn geeloranje van kleur, er zijn ook witte en zwarte varianten bekend. De jachtluipaard heeft van uit zijn ooghoeken tot aan de bek zwarte strepen. Deze worden ook wel traansporen genoemd.

Leefomgeving

jachtluipaard

Jachtluipaarden leven voornamelijk in Afrika. Ook in Iran zijn er een (zwaar bedreigde) groep jachtluipaarden actief. Ze leven in de droge, wijd uitgestrekte savannen. Jachtluipaarden leven zowel solitair (alleen) als in paartjes of kleine familiegroepjes. Vooral na het verlaten van het nest trekken meerdere jachtluipaarden samen erop uit.

Eetgewoonte

Een jachtluipaard jaagt op veel verschillende prooien zoals antilopen, gazellen, impala, maar ook vogels en hazen. Er zijn groepjes jachtluipaarden die samenwerken om een veel grotere prooi te doden. Zebra’s of een gnoe worden soms door 2, 3 jachtluipaarden tegelijk aangevallen en hebben dan weinig kans van overleven. Nadat de prooi gedood is, moeten jachtluipaarden snel eten. Leeuwen en hyena’s zijn altijd in voor een makkelijke prooi en ook gieren liggen altijd op de loer. Kleinere prooien worden meestal meegenomen naar een schuilplaats, dan kunnen de jachtluipaarden veilig dineren.

jachtluipaard6Jacht

Jachtluipaarden zijn vooral in de ochtend en aan het eind van de middag, als de temperatuur gezakt is, actief. Vanaf een hoge plek overziet het jachtluipaard de omgeving en kiest een geschikte prooi. Ze sluipen naar de prooi tot op 15-20 meter afstand. Ze zetten aan en trekken een sprint. De aanval is zelden op topsnelheid, vooral omdat de prooien (als een gazelle) wendbaar zijn en vaak van richting veranderen. Met 100 km per uur is het lastig zulke snelle bewegingen te maken. Toch is een jachtluipaard zelf ook erg wendbaar en vooral dankzij de lange staart blijven ze in evenwicht tijdens het jagen. Zodra het jachtluipaard dichtbij de prooi is, zet hij /zij de sprint in. Met één van de voorpoten slaan ze tegen de achterpoten van de prooi, de prooi valt. Vervolgens grijpen ze de keel en laten die minuten lang niet meer los. De prooi stikt. De aanval duurt gemiddeld 20 seconden! Grotere prooien worden ter plekke opgegeten. Kleinere prooien worden vaak meegenomen naar een schuilplaats.

Voortplantingjachtluipaard5

De draagtijd van het vrouwtje bedraagt ongeveer 3 maanden. Als het vrouwtje zwanger is, trekt ze zich vaak terug in haar schuildplaats en daar bevalt ze ook. Er komen twee tot vijf welpen per worp ter wereld. Na ongeveer een week tot 10 dagen, openen de jongen voor het eerst de oogjes. Ze drinken melk bij de moeder. De schuilplaats is niet veilig voor de jongen, daardoor wisselen ze vaak van schuilplaats. Leeuwen in de omgeving doden de jongen als ze die tegenkomen. De jongen verlaten niet snel het nest, sommige dieren blijven altijd bij de moeder.

Waarom is een jachtluipaard zo snel?

Smithsonianchannel heeft een Engelstalige video gedeeld.
Beleef het schitterende jachtgedrag van het jachtluipaard.
— Let op! — Vanaf 2:50 is een succesvol einde van een aanval te zien.
Een konijn wordt buitgemaakt.

Met dank aan: Smithsonianchannel

Meer weten over het snelste landdier van onze planeet?
National Geographic