Animalsunited header

Knaagdieren


Knaagdieren

De orde knaagdieren, of Rodentia, is één van de succesvolste orde van zoogdieren. De orde bestaat uit veel verschillende soorten en we komen er enkele erg bekende dieren tegen. Sterker, de orde knaagdieren kent de meeste verschillende soorten als het gaat om zoogdieren, bijna 40% van alle zoogdieren horen in deze orde thuis.

De volgende knaagdieren worden in een apart artikel uitgelicht en uitgebreid besproken:

 

knaagiderenKenmerken

Knaagdieren zijn vooral te herkennen aan het gebit. Ze hebben vier grote voortanden, twee aan de boven- en twee aan de onderzijde van de bek. Deze belangrijke snijtanden hebben een beitel-achtige structuur en blijven het gehele leven groeien. De tanden zijn voorzien van een bijzonder krachtige glazuurlaag, waardoor bij enkele soorten (zoals de bever) de voortanden een opvallende (oranje of rode) kleur krijgen. Tijdens het knagen schuren de tanden over elkaar heen en daardoor slijten de tanden, zodat ze niet te groot worden, maar misschien wel belangrijker de tanden blijven daardoor bijzonder scherp.
Knaagdieren zijn tegenwoordig meestal vrij kleine dieren, het grootste exemplaar is de capibara, deze soort kan zo’n 1,2 meter lang en 60 cm hoog worden. Met een gewicht tot zo’n 65 kg is de capibara een groot knaagdier. De kleinste bekende knaagdier soort is de Salpingotulus michaelis, een soort uit de jerboa familie. Dit exemplaar wordt zo’n 4,4 cm lang en is tevens een zeer opvallende soort, omdat het erg veel weg heeft van een mini kangoeroe.
Knaagdieren zijn niet altijd klein geweest, enkele, inmiddels uitgestorven soorten, konden bijzonder groot worden zoals enkele (voormalige) leden van de bever familie.
knaagdier3Bij knaagdieren komen we meerdere manieren van leven tegen. Sommige soorten leven solitair, alleen. Andere soorten kiezen voor gezelschap en leven in groepen bij elkaar. Als laatste komt er bij de molrat en bij de Damaralandmolrat een andere vorm van leven voor. Deze dieren zijn zogenaamd eusociaal. Bij deze soorten is er één koningin, zij bestuurt de volledige kolonie. Naast haar vinden we ongeveer 85% werkers (zowel mannetjes als vrouwtjes), die de gangen van de burcht maken en daarnaast ook voedsel verzamelen. De overige 15% is soldaat (over het algemeen de grootste mannetjes, maar er kunnen ook zeker vrouwtjes bijhoren). De soldaten hebben als taak de burcht te verdedigen tegen roofdieren.
Deze laatste manier van leven is uitzonderlijk te noemen, slechts bij enkele insectensoorten komen we deze zelfde manier van leven tegen (bijvoorbeeld bij mieren).

Leefomgeving

Knaagdieren vinden vrijwel over de gehele wereld. Met uitzondering van Antarctica vinden we overal wel een lid van de familie. Verschillende leden van de familie hebben zich aan verschillende leefomgevingen aangepast en daardoor komen we ze tegen in bomen, onder de grond, op de grond en in zoet water.
Knaagdieren zijn vooral in de nacht actief, maar er zijn ook meerdere soorten die juist op de dag op zoek zijn naar voedsel.
Er zijn soorten, vooral soorten die in koude gebieden leven, die een winterslaap houden. Andere soorten kiezen voor een andere tactiek, ze trekken bijvoorbeeld naar warmere gebieden en weer andere kiezen ervoor een voedselvoorraad aan te leggen, om dan zo de kou te doorstaan.

Eetgewoonteknaagdier

De meeste knaagdieren zijn herbivoor, plantenetend, maar ook hier vinden we uitzonderingen. Er zijn soorten die uitsluitend leven van insecten en er zijn ook omnivore (allesetende) soorten. Geen moeilijke eters dus.

Opvallend,
sommige knaagdieren hebben zich dusdanig aangepast aan mensen en onze manier van leven, dat ze een heuse plaag kunnen vormen. Enkele voorbeeld zijn muizen en ratten.
Konijnen, hazen en spitsmuizen behoren niet tot deze familie.

Met dank aan:
Photo credit: Genista / Foter / Creative Commons Attribution-ShareAlike 2.0 Generic (CC BY-SA 2.0)
Photo credit: cliff1066™ / Foter / Creative Commons Attribution 2.0 Generic (CC BY 2.0)
Photo credit: Tambako the Jaguar / Foter / Creative Commons Attribution-NoDerivs 2.0 Generic (CC BY-ND 2.0)
voor de afbeeldingen

Laat een bericht achter