Animalsunited header

Lamantijn


Naam: Lamantijn, Zeekoe  lamantijn2
Lengte: Tot zo’n 4,5 meter
Gewicht: Tot 600kg
Voedsel: Waterplanten, water grassen
Leefomgeving: Amerika, Afrika
Status: Kwetsbaar
Taxonomische indeling:
  • Rijk: Dieren (Animalia
  • Stam: Chordadieren (Chordata)
  • Klasse: Zoogdieren (Mammalia)
  • Familie: Lamantijnen (Trichechidae)

Lamantijn

Lamantijnen, ook wel bekend als zeekoe of Trichechus, zijn grote water zoogdieren. Er zijn opvallend veel inwendige overeenkomsten tussen deze reuzen uit het water en de reuzen op het land, olifanten. Het is één van de oudste families ter wereld en komen als zo’n 50 miljoen jaar voor op onze aarde.
Lamantijnen zijn dusdanig groot dat ze, eenmaal volwassen, geen natuurlijke vijanden meer hebben. Toch worden de lamantijnen bedreigd, wij mensen bezetten (te) veel van de leefomgeving en zodoende gaat de populatie lamtijnen achteruit.

lamantijn4Kenmerken

De lamantijn heeft een gladde, egale, grijze huid. Door de vele mossen en algen die in het water leven en op de lamantijn groeien, lijken ze soms eerder groen, dan grijs.
Het uiterlijk een lamantijn lijkt veel op dat van een Doejong. Er zijn grote verschillen in de vorm van de snuit en de staart. De staart van de lamantijn heeft de vorm van een peddel, de staart van een doejong is meer gevorkt. De snuit van de doejong is meer afgeplat dan de snuit van de lamantijn.
De lamatijn is volledig aangepast aan het leven in en onder het wateroppervlak. Het lichaam heeft de vorm van een torpedo om zo min mogelijk weerstand van het water te ondervinden. De poten hebben een speciale ontwikkeling doorgemaakt. De poten zijn omgevormd tot vinnen, maar zijn nog wel in staat om te “lopen”. Vooral tijdens het verkrijgen van voedsel zijn deze poot vinnen een ideale manier om voort te bewegen.
De achterpoten zijn in de loop der tijd volledig verdwenen, ook bij onderzoek aan het skelet kunnen wetenschappers geen achterpoten, of basis van achterpoten, vinden. Opvallend genoeg bestaan de botten in de voorpoten wel uit vijf vingers en zijn er zelfs nagels te zien.
Naast de voorpoten zien we ook bij de staart een soortgelijk ontwikkeling. De staart wordt gebruikt als vin en heeft de vorm van een peddel, ideaal dus om mee te zwemmen.
De kop is gestroomlijnd, er zijn geen oorschelpen of haren en hierdoor gebruikt een lamantijn nooit meer energie dan nodig is om zich te verplaatsen.
lamantijn5De neus is anders dan gebruikelijk. Zo kunnen lamantijnen de neusgaten volledig afsluiten om zo nog langer onder water te kunnen blijven. Ze kunnen zelfs 20 minuten lang onder water blijven voordat ze opnieuw naar lucht moeten happen.
Slapen doen de lamantijnen onder water, ze slapen dus maximaal 19 minuten aan één stuk omdat ze anders in ademnood komen.
Één van de speciale kenmerken van de lamantijn is het gebit. Volwassen lamantijnen hebben geen snij- of hoektanden. Het gebit bestaat volledig uit molaren, maalkiezen. Gedurende het gehele leven groeien er nieuwe kiezen aan. De kiezen beginnen achterin de bek, maar langzaam maar zeker naar voren verplaatsen. Dit verschijnsel staat bekend als Polyfyodontie en marcherende molaren. Het is een vrij uitzonderlijke manier van tanden wisselen, want marcherende molaren blijft beperkt tot de olifanten, kangoeroes en lamantijnen.
Aan de binnenzijde van de bek vinden we enkele bijzonder sterke hoornplaten tegen het gehemelte aan. Deze platen beschermen het gehemelte tegen scherp en hard voedsel.
De mannetjes hebben ten opzichte van de vrouwtjes twee korte stoottanden in de bovenkaak. Deze stoottanden hebben geen speciale functie, maar maken het identificeren van een heer of een dame wel een stuk makkelijker.

 

Maak kennis met de lamantijn, verrassend vriendelijke dierenMet dank aan Becky Kagan Schott

 

lamantijn3Leefomgeving

Lamantijnen hebben een groot verspreidingsgebied. Zo komen ze voor langs de kusten van Noord-, Centraal- en Zuid-Amerika, de Caraïbische Zeeën en langs de kusten van West-Afrika.
Een lamantijn is een solitair dier en leeft vrijwel altijd alleen. Groepjes zijn vrijwel altijd moeder en kind of mannetje en vrouwtje tijdens de paartijd.
Toch zijn er vooral ‘s winters soms groepen te signaleren. Vooral in ondiep water nabij een elektriciteitscentrale vinden we dit soort groepen. Het water is daar een stuk warmer dan het omringende water en lamantijnen houden van lekker warm water, zodoende komen ze in een groep bij elkaar.
Het U.S. Fish and Wildlife service is voor dit laatste een oplossing aan het zoeken, er worden namelijk steeds meer centrales gesloten.
Het zijn zeer sociale dieren en zijn erg vriendelijk bij contact met mensen. Ze worden geregeld zwemmend of liggend op de rug aangetroffen, aan het relaxen.

Eetgewoonte

lamantijnLamantijnen zijn echte herbivoren, planteneters. Het zijn enorme dieren en hebben daardoor ook een enorme hoeveelheid aan voedsel nodig, daardoor zijn ze dagelijks wel 7 uur bezig met zoeken naar voedsel. Per dag eten ze zo’n 50 kg aan grassen, dat is zo’n 10 tot 15 % van het totale gewicht.
Het zijn geen moeilijke eters, vrijwel alle waterplanten staan op het menu, wetenschappers hebben tot nog toe zo’n 60 verschillende waterplanten op de menukaart van de lamantijn staan.
Ze zoeken in ondiepe wateren vooral naar grote “grasvlaktes”, zeegras. Zodra ze het doel hebben bereikt gebruiken ze hun vinnen om te lopen over de bomen.
Ook de lip is prima aangepast aan de manier van leven. De lip speelt een belangrijke rol bij het verkrijgen van voedsel. De bovenlip is in twee delen verdeeld en wordt gebruikt voor het omwoelen van de bodem, het losrukken van planten en het naar binnen, in de bek, brengen van voedsel.

Voortplanting

Na de paring kent het vrouwtje een draagtijd van ongeveer een jaar. Na deze periode brengt ze onder water haar jong ter wereld. Het vrouwtje brengt altijd slecht één jong ter wereld. Het jong zoogt tot ongeveer het tweede levensjaar, daarna stapt het volledig over op plantaardig materiaal.
Na de geboorte is het jong al fors, gemiddeld ongeveer 1 meter lang en (afhankelijk van de soort) soms al wel 25 kg zwaar.
Het jong wordt groot gebracht door zijn / haar moeder. De vader speelt geen rol van betekenis in de opvoeding.
Na ongeveer 5 jaar is het jong zelf geslachtsrijp en kan het een eigen gezin gaan stichten.

Soorten

Naam West-Afrikaanse lamantijn Amazone-lamantijn Caribische lamantijn
Lengte Tussen de 2,5 – 4,5 meter lang Ongeveer 3 meter lang 2,5 tot 4,5 meter
Gewicht Zo’n 600kg Zo’n 450kg Tot zo’n 600kg
Woonachtig Westkust van Afrika Oostkust van Zuid-Amerika Langs de kust van West-Indië en de Caraïbische zee
Kenmerken Leeft in Zoet water.
Kenmerkende witte vlekken op de borst en buik
Worden zo’n 60! jaar oud.
Leeft in zowel zoet als zout water

 

lamantijn

Met dank aan:
SFWS Endangered SpeciesNOAA’s National Ocean Service, psyberartistrengberoldandsolo, USFWS/Southeast / Foter / CC BY voor de foto’s.

Laat een bericht achter