Animalsunited header

Nijlpaard


Naam: Nijlpaard nijlpaard
Lengte: Zo’n 3,5 meter
Gewicht: Tot zo’n 3200 kg
Leefomgeving: Afrika
Status: Bedreigd
Taxonomische indeling:
  • Rijk: Dieren (Animalia)
  • Stam: Chordadieren (Chordata)
  • Klasse: Zoogdieren (Mammalia)
  • Orde: Evenhoevigen (Artiodactyla)
  • Familie: Nijlpaarden (Hippopotamidae)
  • Geslacht: Nijlpaard (Hippopotamus

Nijlpaard

Het nijlpaard (Hippopotamus) is één van de grootste landzoogdieren ter wereld. In de strijd der reuzen is slechts de olifant en enkele soorten neushoorn groter dan het nijlpaard.
Nijlpaarden vormen een eigen familie van evenhoevigen zoogdieren. Ondanks dat ze altijd tot de evenhoevigen worden gerekend, ze er opvallend veel gelijkenissen tussen nijlpaarden en walvissen!
De familie bestaat uit twee soorten, het dwergnijlpaard en het nijlpaard. Een aantal uitgestorven soorten kwamen vroeger ook in Europa voor.

nijlpaardKenmerken

Nijlpaarden zijn grote, opvallende landzoorgdieren. Ze kunnen een lengte van wel 3.50 meter en een schouderhoogte van wel 1.65 meter van bereiken. De staart is vrij kort en dik en wordt zo’n 35 tot 50 centimeter.
Het mannetje kan zo’n 3200 kg wegen, dat is een stuk zwaarder dan het vrouwtje. Zei bereikt een gewicht van zo’n 2500 kg. Er is eigenlijk geen maximum te noemen, omdat de dieren eenmaal volwassen nog steeds doorgroeien.
Ze worden zo’n 40 jaar oud en kunnen in gevangenschap zelfs 50 jaar oud worden. Het oudste nijlpaard is tot zover we weten 62 jaar geworden.
Het lichaam is groot en rond en wordt gedragen door 4 korte, maar krachtige, poten. De kop is opvallend groot met een brede snuit. De ogen, oren en de neusgaten bevinden zich bovenop de kop, zo blijven ze boven water als het nijlpaard in het water verkoeling zoekt. In de bek vinden we enorme snij- en hoektanden. De tanden blijven scherp doordat de boven en ondertanden langs elkaar schuren bij het openen van de bek. Ze worden vooral gebruikt om te vechten. De tanden kunnen een indrukwekkende lengte van wel 50 cm bereiken.
De kleur van de huid valt erg op. De rug is paars-grijs, bruin of blauwig tot bijna zwart van kleur. De buikzijde, oren en bek zijn meer roze van kleur.
De huid is zacht, glimmend en glad. Een nijlpaard heeft slechts op de staart en in het gezicht enkele borstelharen. Vlak onder de huid vinden we speciale klieren. Deze klieren scheiden een aparte vloeistof uit. De vloeistof lijkt op bloed en wordt gebruikt als zonnebrandcrème en ontsmettingsmiddel.
Ze ogen er lomp, sloom en traag, maar kunnen toch een indrukwekkende snelheid van 30 km per uur bereiken. En dat met die korte pootjes :).

Leefomgevingnijlpaard

Nijlpaarden leven in Afrika. Ze komen in grote delen van het continent voor en hebben eigenlijk één eis aan de leefomgeving, voldoende water. We vinden ze vooral in en rond rivieren, plassen, meren en moerassen, maar kunnen tot op een hoogte van 2000 gesignaleerd worden. Ze leven daar in groepen (kuddes) bij elkaar. Zo’n kudde kan uit wel 50 nijlpaarden bestaan. Zodra er een schaarste aan water ontstaat komen veel groepen bij elkaar tijdens het drinken. De kudden wordt aangevoerd door het dominante mannetje. Hij is meestal het oudste, grootste en sterkste mannetje in de kudde. Alleen hij heeft het recht om te paren. Ze tolereren andere mannetjes, al zijn er wel regelmatig confrontaties tussen de heren. Tijdens het gevecht slaan ze met de onderkaak tegen de tegenstander.
Nijlpaarden hebben een dunne huid, daardoor verblijft het nijlpaard overdag in het water. Zo zijn ze maximaal beschermd tegen oververhitting, uitdroging en zonnesteken. Ze zijn vooral ‘s nachts actief. Dan verlaten ze het water om te grazen. Het nijlpaard graast het liefst solitair, alleen.

Eetgewoonte

Nijlpaarden leven vooral van gras. Heel veel gras, tot wel 50 kg per nacht. Er zijn ook gevallen bekend waarbij nijlpaarden zich tegoed doen aan levende prooien alsook rottende karkassen.
Het gras grazen ze met de lippen en niet met de tanden.

Tijdens een duik onder water worden de oor- en neusgaten afgesloten. Om te voorkomen dat er alsnog wat de neus inloopt, wordt er eerst het allerlaatste beetje lucht uit de longen geperst.
Sommige individuen kunnen tot wel 15 minuten onder water blijven. Vaak blijven ze korter, zo’n 2 tot maximaal 5 minuten onder water. Ze slapen vooral onder water. Geheel op de automatische piloot komen ze boven om lucht te halen en vervolgens zinken ze weer onder water.
Voor dieren die veel in het water te vinden zijn is het opvallend dat ze, eenmaal volwassen, niet kunnen zwemmen. Onder water lopen ze over de bodem om vooruit te komen. Jongen kunnen wel zwemmen, maar lopen over het algemeen net als de ouders.

 

Een moeder met haar jong aan het zwemmen

Met dank aan: Annie Scott Riley.

Voortplanting

Alleen de dominante mannetjes (stieren) mogen paren. Ze gaan op zoek naar vrouwtjes in hun territorium en ruiken aan het achterwerk van het vrouwtje (de koe). Vrouwtjes worden het water in gelokt en daar vindt de paring plaats.
nijlpaardHet vrouwtje trekt zich aan het einde van haar zwangerschap terug, weg van de kudde. Na een draagtijd van 8 maanden wordt er één en in een zeer zeldzaam geval een tweede jong geboren. Het jong komt met zo’n 50 kg ter wereld/ Het vrouwtje is in deze eerste periode erg agressief en beschermend naar haar jong. Moeder en jong blijven zo’n 2 weken afgezonderd van de kudde, tot ze weer terugkeren. Het jong wordt tot zo’n acht maanden gezoogd, toch begint het jong aan het einde van de eerste maand al met grazen.
Jonge vrouwtjes zijn na zo’n zes jaar volgroeid. Dan zijn ze nog niet vruchtbaar. Vanaf hun zevende tot vijftiende levensjaar zijn ze geslachtsrijp.
De heren zijn meestal eerder geslachtsrijp, maar zijn dan nog niet dominant genoeg om een eigen kudde te leiden. Mannetjes blijven hun hele leven lang doorgroeien.

Bedreigingnijlpaard

Het gaat niet goed met het nijlpaard. Sinds 2006 is de soort zelfs opgenomen op de IUCN Rode lijst. Sinds 2000 is de jacht op deze schitterende dieren enorm toegenomen en in sommige gebieden, zoals in Congo, is het aantal nijlpaarden met zo’n 95% afgenomen. Het vlees en het ivoor worden steeds populairder en ook het leefgebied neemt met een ongekende snelheid af. Er moet snel actie worden ondernomen om deze reuzen uit het dierenrijk te behouden. Gelukkig zijn er goede plannen om het nijlpaard te behouden en maken verschillende organisaties zich sterk voor deze bijzondere soort.
Een nijlpaard is zelf ook geen lieverdje. Na de malariamug zijn ze verantwoordelijk voor de meeste menselijke slachtoffers in Zuid-Afrika.

 

Met dank aan:
petechar, Pim Stouten, Ard vd Leeuw, Gustavo (lu7frb) rorymizen / Foter / Creative Commons Attribution-NonCommercial 2.0 Generic (CC BY-NC 2.0)

Laat een bericht achter